Sögustundir með brúðum

Námskeið Sögustundar

Í Sögustundum með brúðum eru notuð sérhæfð kennslugögn, prjónaðar brúður sígildra ævintýra og þjóðsagna. Brúðurnar eru hannaðar í smáatriðum til að geta sýnt og sagt börnum sögur, fluttar sérstaklega með það að markmiði að auka málskilning þeirra og skapandi hugsun.

Kennari sem kemur á námskeið Sögustundar fær fyrirlestur um gildi brúðusagna með börnum. Hann velur sér þjóðsögu, ævintýri eða þulu sem hann vill próna og fær pakka með uppskriftum, garni og öllu efni sem er mikilvægt þeirri sögu. Hann fær leiðbeiningar um hönnun brúðanna og hvernig efnið nýtist best með börnum. Hægt er að skrá sig á námskeið Sögustundar hér.

Að segja börnum sögur

​Í sögum er aðalpersóna kynnt til leiks. Eitthvað gerist sem hrindir atburðarrás af stað. Aukapersónur koma við sögu og það verða ákveðin sögulok sem tengist atburðarrásinni sem var hrint af stað. Þessi söguuppbygging kennir börnum að skipuleggja eigin frásögn í munnlegu og rituðu máli auk sem sem  góðar sögur innihalda oft einhvern boðskap sem er börnum mikilvægur.

Undirbúningur sögustundar

Í sögustund með börnum kynnir kennari persónur sögunnar, útskýrir útlit brúðanna og tengingu þeirra við hvor aðra. Hann getur staldrað við og útskýrt hver er lítil og hver er stór auk þess að skoða liti á fatnaði brúðanna. Brúður höfða vel til ungra barna. Þau eiga auðvelt með að setja sig í spor þeirra og samsama eigin tilfinningar við mögulegar tilfinningar brúðanna. Kennari skýrir út fyrir börnunum hvar sagan gerist og hvar sögupersónurnar eiga heima. Hús brúðanna eru búin til úr einingakubbum en stærð brúðanna er í samræmi við hinn svokallaða einingakubb sem passar t.d. sem rúm þeirra.

Sögustundin

Í sögustundinni á kennari innihaldsrík samskipti við nemendur. Hann handfjatlar þá brúðu sem er að tala og segir hvað brúðurnar eru að gera um leið og hann færir þær til. Mjög ung börn læra orð þegar hinn fullorðni beinir athygli þeirra að hlut eða athöfn og segir orðið um leið. Hér er verið að nota sömu aðferð. Athygli barnanna er á því sem orðið stendur fyrir um leið og þau heyra orðið. Ef börnin skilja söguþráðinn þá bæta þau inn þeim orðum sem þau þekkja ekki, á þá athöfn sem verið er að sýna. Það er því mikilvægt að söguþráður sögunnar sé einfaldur og byggður upp á grunnorðaforða eða þeim orðum sem börn læra fljótt. Síðan má bæta við orðum úr millilagi eða efsta lagi orðaforðans eftir aldri barnanna til að auka markvisst þekkingu þeirra á tungumálinu.

Með því að segja börnum söguna í stað þess að lesa hana myndast nánd á milli kennara og nemenda. Kennari nær augnsambandi við börnin og skynjar áhuga barnanna og skilning þeirra á sögunni. Hann á auðvelt með að hægja á sér eða að endurtaka síðustu setningu ef hann skynjar að skilningurinn hafi ekki komist til skila.

Þetta kennir börnum að byggja upp eigið upphaf að frásögn auk þess að byggja úr einingakubbum í þeirra eigin leik. Hægt er að nota efnisbúta sem sögusvið ásamt trjábútum, steinum og ýmsu verðlausu efni í söguheiminn. Einnig er hægt er að nálgast fría uppskriftir af prjónuðu sögusviði, trjám og blómum hér á síðunni undir flipanum Sögusvið.

Samheiti orða

Kennari getur notað fjölbreyttan orðaforða og samheiti orða til að efla málskilning barnanna. Ef Bangsamamma opnar hurðina í dag þá opnar hún t.d. dyrnar næst þegar barnið heyrir og sér söguna. Barnið lærir að dyr og hurð er sami hluturinn án nokkurra útskýringa.

Endursögn

Endursögn eykur skipulagða hugsun barna. Börnin geta notað brúðurnat til að skiptast á að endursegja söguna fyrir vini sína og kennara. Brúðurnar hjálpa þeim að muna söguna og efla öryggi þeirra við að koma fram.

Tvítyngd börn

Brúðusögur henta tvítyngdum börnum einkar vel. Sígildu ævintýrin eru jafnvel til á tungumáli þeirra í eigin heimamenningu. Stundum koma fyrir orð í sögunum sem ná yfir hluti innan heimilisins en eru ekki í íslensku málumhverfi skólans.

Hægt að snúa við hefðbundnum kynhlutverkum

Í sögustundum með brúðum er auðvelt að snúa við hefðbundnum kynhlutverkum. Það er tilvalið að bangsapabbi vakni fyrstur til að útbúa hafragraut og bangsamamma geri við stól húnsins í lok sögunnar. Jafnvel enn betra ef þau skiptast á við verkin.

Mismunandi kynþættir

Við brúðugerðina er um að gera að huga að fjölbreytileikanum og hafa brúðurnar af mismunandi kynþáttum ef það skiptir ekki máli fyrir söguna.

​​​​Flétta inn félagsfærnisögum

Kennari segir börnunum sína eigin útgáfu af ævintýrinu en hafa ber í huga grundvallar söguþráð sögunnar. Að flétta inn félagsfærnisögum í ævintýrið er þó meinlaust. Litli húnninn þarf til dæmis að fara á salernið áður en hann fer í göngutúr með foreldrum sínum, því hann hefur lært af biturri reynslu að það borgi sig.

Þema út frá sögunum

Ef börnum finnst ákveðin saga spennandi og skemmtileg þá er um að gera að staldra við hana og kafa dýpra. Tjáskiptin verða bara enn dýpri og innihaldsríkari þegar við búum til þema út frá sögunni.

Þæfðar brúður sem leikefni

Með því að láta börnum í té brúður í leik með einingakubbum er barnið komið með leikefni sem þarf til að endurskapa í leik og endursegja sögurnar sem það þekkir. Börnin eiga auðvelt með samleik brúða vegna þess að þau þekkja sömu sögurnar. 

 

Leikbrúðurnar eru einfaldar og þæfðar úr ull til að barnið geti jafnvel verið með í gerð þeirra. Þær eru andlitslausar og geta því staðið fyrir hvaða sögupersónu sem er.  Efnisbútar, steinar, mismunandi kubbar og verðlaust efni er efniviður sem fer vel með. Uppskrift af þæfðum brúðum má nálgast undir flipanum Þæfðar brúður.

Lýðræði og jafnrétti

Hjá Sögustund er lagt upp úr því að ævintýrin séu gömul og vel þekkt. Áherslan er á íslenskar þjóðsögur til að viðhalda menningu þjóðarinnar og á sígildum ævintýrum sem hafa verðveist í aldanna rás vegna boðskaps sem felst í þeim. Lýðræði, umburðarlyndi og jafnrétti er mikilvægt í nútíma samfélagi og því er hjá Sögustund reynt að sniðganga ævintýri þar sem t.d. prins á hvítum hesti bjargar prinsessu úr ánauð.

Kynningarstarf Sögustundar:

Forseti Íslands, Guðni Th. Jóhannesson, kynnir sér kennslugögn Sögustundar á ráðstefnunni: „Lestur er lykill að ævintýrum“ á vegum Menntavísindasviðs Háskóla Íslands.

Sögustund býður upp á kynningar um notkun brúðusagna með börnum til málörvunar og gildi þess að segja börnum sögur og ævintýri. Tími eftir samkomulagi.

  • Sögustund á Facebook

Sögustund á facebook